Nieuws | Voorpagina


D66 de grootste partij in het land. Of toch niet?

Ipsos, 4 april 2014

De kop boven het bericht van Ipsos over de peiling van de Politieke Barometer op 4 april 2014 liet geen ruimte voor twijfel: 'D66 grootste partij in aanloop naar de EP-verkiezingen'. Uit het bericht blijkt verder dat volgens de peiling D66 zou uitkomen op 28 zetels in de Tweede Kamer (corresponderend met 18,5 procent van de stemmen). Daarmee is D66 inderdaad groter dan de VVD die op de tweede plaats staat met 26 zetels (corresponderend met 17,2 procent van de stemmen). Klopt dit wel?

Lees meer ...


Survey-onderzoek

Survey, enquête, opinie-onderzoek, peiling, poll, ... Het zijn allemaal verschillende namen voor hetzelfde. Het gaat om onderzoek waarbij we op systematische wijze vragen stellen aan een steekproef van mensen. Die vragen meten meningen, motieven, gedrag of andere kenmerken van die mensen. Met de antwoorden kunnen we vervolgens de karakteristieken van een groep mensen in kaart brengen.

Surveys en peilingen verschillen wel van elkaar in omvang en snelheid. Bij een survey gaat het vaak om grootschalig en diepgaand onderzoek, waarbij de betrouwbaarheid voorop staat. Zulke surveys worden bijvoorbeeld uitgevoerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Bij een peiling gaat het om klein en snel onderzoek dat inspeelt op de actualiteit. Peilingen zie je vooral bij marktonderzoekbureaus.

Op het eerste gezicht lijkt het niet zo moeilijk om een survey of peiling op te zetten en uit te voeren. Maar schijn bedriegt. Er kan van alles misgaan. Dat kan makkelijk leiden tot het tot trekken van verkeerde conclusies.

Deze website biedt hulp aan iedereen die meer wil weten over surveys en peilingen. We leggen uit wat nodig is om op verantwoorde wijze dergelijk onderzoek uit te voeren. De website bevat ook enkele hulpmiddelen voor het trekken van steekproeven en het berekenen van schattingen. Verder geeft de website commentaar op berichten in de media over de uitkomsten van dit soort onderzoek.


Checklist voor peilingen

Er wordt in Nederland heel veel gepeild. Vooral het Internet is er de oorzaak van dat het aantal peilingen sterk is toegenomen. Internet maakt het mogelijk eenvoudig, snel en goedkoop bij heel veel mensen informatie te verzamelen. De vraag is echter of al die peilingen wel een goed beeld geven van de werkelijkheid.

Er wordt dus steeds meer onderzoek gedaan. Daar zitten goede en slechte onderzoeken bij. Het is niet eenvoudige voor gebruikers van de uitkomsten van peilingen (journalisten, bestuurders, beleidsmakers) om op simpele wijze het kaf van het koren te scheiden. Daarom is een checklist gemaakt. Door de vragen in de checklist af te lopen, kun je een eerste indruk krijgen van de kwaliteit van een onderzoek. Lijkt de kwaliteit goed te zijn, dan verdienen de uitkomsten van de peiling nadere aandacht. Roept het doorlopen van de checklist veel vragen op over de kwaliteit van het onderzoek, dan kun je besluiten er verder geen aandacht aan te besteden, of bij de beschrijving van het onderzoek te vermelden waarom je voorzichtig moet zijn met de interpretatie van de uitkomsten.

De checklist is een gezamenlijke productie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Nederlandstalig Platform voor Survey-Onderzoek (NPSO) en de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ).

Download checklist
Download uitleg van de checklist


Politieke peilingen

Politieke peilingen zijn ook een vorm van survey-onderzoek. Alleen is het soms wel de vraag of die peilingen wel helemaal verantwoord worden uitgevoerd. Daarmee komt de vraag op of de uitkomsten wel wat voorstellen. Meer hierover is te vinden op onderstaande pagina:

Politieke peilingen